خواص کلم

خواص کلم

کلم یکی از سبزیجات پرخاصیت و کم کالری از خانواده چلیپاییان است که سرشار از ویتامین ها، مواد معدنی و انتی اکسیدان های قوی می باشد و نقش مهمی در ارتقای سلامتی عمومی بدن ایفا می کند. این سبزی به ویژه منبع غنی ویتامین سی و ویتامین کا است که برای تقویت سیستم ایمنی، سلامت استخوان ها و انعقاد خون حیاتی هستند. کلم همچنین حاوی مقادیر زیادی فیبر است که به بهبود عملکرد دستگاه گوارش، پیشگیری از یبوست و حفظ سلامت روده ها کمک می کند. وجود ترکیبات حاوی گوگرد، مانند سولفورافان و ایندول، به کلم خاصیت ضد التهابی و ضد سرطانی می دهد و می تواند در مبارزه با رادیکال های ازاد و کاهش خطر ابتلا به برخی انواع سرطان موثر باشد. علاوه بر این، کلم به دلیل داشتن پتاسیم در تنظیم فشار خون و حفظ سلامت قلب و عروق نیز نقش دارد و به دلیل کالری پایین، یک انتخاب عالی برای رژیم های کاهش وزن محسوب می شود.

چه کسانی نباید کلم بخورند

در حالی که کلم یک سبزی سالم است، مصرف ان برای برخی افراد با احتیاط همراه است یا توصیه نمی شود. افرادی که دچار مشکلات تیروئیدی، به ویژه کم کاری تیروئید هستند، باید مصرف کلم خام را محدود کنند. زیرا کلم و سایر سبزیجات چلیپایی حاوی مواد گواتروژن هستند که می توانند در جذب ید اختلال ایجاد کرده و عملکرد غده تیروئید را تحت تاثیر قرار دهند. همچنین، به دلیل فیبر بالا و وجود قندهای غیر قابل هضم در کلم، افرادی که سندرم روده تحریک پذیر یا مشکلات گوارشی حساس دارند، ممکن است دچار نفخ، گاز و ناراحتی گوارشی شوند و باید در مصرف ان حد اعتدال را رعایت کنند. علاوه بر این، مصرف بیش از حد کلم ممکن است در افرادی که داروهای ضد انعقاد خون مصرف می کنند (به دلیل ویتامین کا زیاد) یا بیمارانی که از داروهای کاهش دهنده قند خون استفاده می کنند، تداخل ایجاد کند و در این موارد مشورت با پزشک ضروری است.

خواص کلم سفید برای کبد

کلم سفید به دلیل دارا بودن ترکیبات گوگردی و انتیاکسیدان های قوی، می تواند نقش موثری در حفظ سلامت کبد و کمک به فرایند سم زدایی ان داشته باشد. ترکیبی به نام ایندول که در کلم برگ سفید وجود دارد، برای بهبود وضعیت کبد، به خصوص در مواردی مانند کبد چرب، مفید در نظر گرفته می شود. این ترکیبات به کبد کمک می کنند تا سموم و رادیکال های ازاد را به صورت موثرتری از بدن دفع کند و از تجمع چربی در کبد جلوگیری نماید. همچنین، اب کلم به دلیل خواص انتیاکسیدانی قوی، به عنوان یک عامل سم زدا و تصفیه کننده کبد شناخته می شود و می تواند التهابات کبدی را کاهش دهد. با این حال، کلم دیر هضم است و در مصرف ان نباید زیاده روی کرد تا فشاری مضاعف بر سیستم گوارشی و کبد وارد نشود.

خواص کلم سفید در طب سنتی

در طب سنتی ایرانی، کلم سفید به عنوان یک سبزی با طبع گرم و خشک شناخته می شود که برای درمان بسیاری از بیماری ها و تسکین ناراحتی ها مورد استفاده قرار می گرفته است. از مهم ترین خواص کلم در طب سنتی می توان به خاصیت ارام بخشی و تسکین دهنده سردردهای مزمن اشاره کرد که برای این منظور، اب کلم را گرفته و روی پیشانی می بستند. همچنین، کلم را برای تقویت بینایی و پاکسازی سیستم ادراری، به ویژه کلیه ها، مفید می دانستند. ابن سینا نیز به خاصیت کلم برای درمان لرزش و سودمندی اب جوشانده ان به همراه سرکه و شنبلیله برای دردهای مفصلی و نقرس اشاره کرده است. علاوه بر این، کلم به دلیل محتوای فیبر بالا، در طب سنتی برای رفع یبوست (در حالت نیم پخته) و همچنین کاهش نفخ و التهاب های داخلی توصیه می شده است.

خواص کلم سفید پخته

پختن کلم سفید می تواند برخی از خواص ان را تغییر داده و هضم ان را اسان تر کند، هرچند ممکن است مقداری از ویتامین های حساس به حرارت مانند ویتامین سی را از دست بدهد. کلم سفید پخته، به ویژه نیم پز، در طب سنتی دارای خاصیت مسهل است و می تواند به رفع یبوست کمک کند، اما اگر کاملا پخته شود، اثر معکوس داشته و ممکن است باعث انقباض شکم شود. همچنین، بخارپز کردن کلم به جای پخت کامل، به حفظ بهتر مواد مغذی کمک می کند و می تواند در کاهش سطح کلسترول خون موثرتر باشد، زیرا فیبر و مواد مغذی ان بهتر به اسیدهای صفراوی در روده متصل شده و به دفع کلسترول کمک می کند. مصرف کلم پخته به دلیل بافت نرم تر، برای افرادی که دستگاه گوارش حساس تری دارند، راحت تر است و همچنان منبع خوبی از فیبر و مواد معدنی است.

خواص کلم سفید برای معده

کلم سفید به دلیل دارا بودن مقدار زیادی فیبر و همچنین ترکیبات خاصی مانند گلوکوزینولات و امینو اسیدها، فواید بسیاری برای سلامت معده و دستگاه گوارش دارد. فیبر بالای کلم به بهبود فرایند هضم، تنظیم حرکات روده و پیشگیری از یبوست کمک می کند. همچنین، فیبر محلول موجود در ان می تواند اسیدهای صفراوی را در روده جمع کرده و به کاهش اسیدیته معده و تسکین علایم التهاب دیواره معده و سندرم روده تحریک پذیر کمک کند. برخی مطالعات و منابع سنتی به تاثیر مثبت اب کلم بر بهبود زخم معده اشاره دارند، زیرا کلم حاوی موادی است که می تواند از پوشش مخاطی معده محافظت کرده و به بازسازی ان کمک کند. با این حال، باید توجه داشت که مصرف بیش از حد کلم خام به دلیل نفاخ بودن، می تواند باعث تولید گاز و نفخ در افراد با معده های ضعیف شود.

خواص کلم پیچ سفید

کلم پیچ سفید که همان کلم برگ رایج است، سرشار از مواد مغذی از جمله ویتامین کا و ویتامین سی است و مزایای سلامتی فراوانی دارد. این نوع کلم منبع عالی فیبر نامحلول است که به حفظ سلامت سیستم گوارش، افزایش حجم مدفوع و ارتقای حرکات منظم روده کمک می کند و در پیشگیری از مشکلات گوارشی مانند یبوست موثر است. کلم پیچ سفید به دلیل داشتن ترکیبات انتیاکسیدانی مانند پلی فنل ها و ترکیبات گوگردی، خواص ضد التهابی قوی دارد که می تواند به کنترل التهاب مزمن در بدن و کاهش خطر بیماری های التهابی کمک کند. همچنین، سرشار بودن از ویتامین ب شش و فولات، ان را برای متابولیسم انرژی و عملکرد نرمال سیستم عصبی ضروری می سازد.

خواص کلم بنفش

کلم بنفش که به کلم قرمز نیز معروف است، علاوه بر دارا بودن تمام خواص تغذیه ای کلم سفید مانند فیبر، ویتامین سی و ویتامین کا، از مزیت وجود انتی اکسیدان های خاص به نام انتوسیانین بهره مند است. انتوسیانین ها رنگدانه های طبیعی هستند که عامل رنگ بنفش این کلم بوده و خواص انتیاکسیدانی بسیار قوی تری دارند. این انتی اکسیدان ها نقش مهمی در کاهش التهاب در بدن، محافظت از سلول ها در برابر اسیب های اکسیداتیو و کاهش خطر بیماری های قلبی و عروقی ایفا می کنند. همچنین، کلم بنفش سرشار از ویتامین سی است که به تقویت سیستم ایمنی و تولید کلاژن کمک می کند. وجود لوتئین نیز در کلم بنفش به بهبود سلامت چشم ها و محافظت از شبکیه در برابر اشعه های مضر کمک می کند. مصرف کلم بنفش به ویژه در رژیم های لاغری نیز به دلیل فیبر بالا و کالری پایین توصیه می شود.

مضرات کلم سفید

با وجود تمام خواص، مصرف کلم سفید در برخی موارد می تواند با عوارضی همراه باشد. یکی از شایع ترین مضرات کلم، ایجاد نفخ و گاز در دستگاه گوارش است که به دلیل وجود قندهای غیر قابل هضم و فیبر بالا رخ می دهد و می تواند برای افراد مبتلا به سندرم روده تحریک پذیر یا کولیت، ازاردهنده باشد. همچنین، مصرف کلم خام به مقدار زیاد می تواند عملکرد غده تیروئید را در افراد مستعد تحت تاثیر قرار دهد و باعث کاهش جذب ید و در نتیجه، کم کاری تیروئید شود. از دیگر مضرات زیاده روی در مصرف کلم می توان به احتمال بروز اسهال در برخی افراد با سیستم گوارشی حساس، و همچنین تداخل با داروهای ضد انعقاد خون به دلیل محتوای بالای ویتامین کا اشاره کرد که در صورت لخته شدن خون ضروری است. علاوه بر این، مصرف کلم خام توسط مادران شیرده ممکن است باعث بروز کولیک یا دل درد در نوزاد شود.